Ebyetaagisa mu kulabirira amakatti obulungi

Amakatti bisolo ebyetaaga ennyo protein mu byokulya byabyo, kubanga bya “carnivores” oba bisolo ebirya ennyama zokka. Protein y’ekyosomera ekikulu mu byokulya byabyo, ng’eyamba okuzimba n’okukuuma emibiri gyabyo, okunogola ennyama, n’okuba n’amaanyi. Okuggyako protein, amakatti galina okufuna amafuta agatuufu, vitamin, ne mineraali ebyetaagisa okukola mirimu gy’omubiri egy’enjawulo. Okutegeera ebyetaagisa bino kiyamba abalina amakatti okusalawo obulungi ku byokulya byebaliisa ebisolo byabwe.

Okutegeera Ebyetaagisa mu Byokulya by’Amakatti

Okulya obulungi kikulu nnyo ku bulamu bw’amakatti. Amakatti galina ebyetaagisa eby’enjawulo ku byokulya okusinga ebisolo ebirala, kubanga emibiri gyago giteekeddwa okukozesa ennyama ng’ekyosomera ekikulu. Protein nnyingi, amafuta agatuufu, ne vitamin ne mineraali ebimu nga Taurine bikulu nnyo. Taurine, gamba, kika kya amino acid ekisangibwa mu nyama, era ekikulu nnyo ku bulamu bw’omutima gw’ekatti n’okulaba kwalyo. Obutaba na Taurine kumala kiyinza okuvaako ebizibu by’obulamu ebikulu nnyo.

Emmere y’amakatti erimu ebirungo eby’enjawulo ebiyamba okukuuma obulamu bw’ekisolo. Protein etuuka okuva mu nyama ng’enkoko, ennyama y’ente, oba ebyennyanja, y’ekisomera ekikulu. Amafuta gatuuka okuva mu bifo nga chicken fat oba fish oil, era gayamba okufuna amaanyi n’okukuuma eddiba n’ebiwundu by’ekatti nga birabika obulungi. Vitamin ne mineraali, gamba nga Vitamin A, Vitamin D, Calcium, ne Phosphorus, bikulu nnyo ku mirimu gy’omubiri egy’enjawulo, gamba ng’okuzimba amagumba amagumu n’okukuuma obulamu bw’endagamuntu.

Ebirimu Ebya Bulijjo mu Byokulya by’Amakatti

Emmere y’amakatti ey’omulembe egiyiziddwa okuba n’ebirimu ebyetaagisa byonna. Protein ey’oku mutindo ogwa waggulu, okuva mu bifo ng’ennyama ennungi, y’ekisomera ekikulu. Ebyokulya by’amakatti ebisinga obulungi birimu protein eya waggulu, amafuta agatuufu, n’ebirungo eby’omulembe ebiyamba amakatti okufuna obulamu obulungi. Okuggyako protein n’amafuta, emmere y’amakatti erimu vitamin ne mineraali eby’enjawulo. Vitamin A ekulu nnyo ku kulaba n’eddagala ly’omubiri. Vitamin D eyamba amagumba okukula obulungi. Mineraali nga Calcium ne Phosphorus bikola wamu okuzimba amagumba n’amannyo amagumu.

Emmere ezimu ziyinza okuba n’ebirimu ebyongerwako ng’ebimera ebimu oba ebirungo ebirala ebiyamba ku bulamu bw’ekisolo. Kyokka, kikulu nnyo okumanya nti amakatti tegeetaaga kkolobooza oba ebirungo ebisinga obungi ebisangibwa mu byokulya by’abantu. Okuliisa katti byokulya by’abantu kiyinza okuleeta ebizibu by’obulamu kubanga ebimu ku byokulya by’abantu birimu ebintu eby’obulabe eri amakatti. Buli kaseera funa amagezi okuva eri omusawo w’ebisolo oba omukugu mu byokulya by’ebisolo.

Okulabirira Obulamu bw’Amakatti Ng’Oliisa Obulungi

Obulamu obulungi bw’ekatti butandikira ku byokulya ebituufu. Okuliisa obulungi kuyamba okukuuma obuzito obutuufu, okukola obulungi kw’obulamu bw’omubiri, n’okukuuma amaanyi g’ekisolo. Katti erifuna emmere etuufu liba n’eddiba erirabika obulungi, amaaso amayonjo, n’amaanyi agatuufu. Okutwalira awamu, okuliisa emmere eyawandiikibwa obulungi era nga ya mutindo ogwa waggulu kiyamba nnyo okuziyiza endwadde ezisinga okutawaanya amakatti, gamba ng’okwepanga obuzito obungi oba ebizibu by’olubuto.

Okuggyako okulya obulungi, kikulu nnyo okukakasa nti katti wo afuna amazzi amayonjo buli kaseera. Amazzi galina ekifo ekikulu mu bulamu bw’ekatti, ng’egayamba emibiri gyago okukola mirimu gyagyo. Okukakasa nti katti wo anywa amazzi agatuufu kiyamba okukuuma obulamu bw’ensigo n’okuziyiza ebizibu by’omubiri. Okwongera ku kunywa amazzi, oyinza okutekawo ebikopo by’amazzi eby’enjawulo mu njola oba okukozesa “water fountain” ez’amakatti.

Ebyokulya ku Buli Myaka gy’Amakatti

Ebyetaagisa mu byokulya by’amakatti biyinza okukyuka okusinziira ku myaka gyago. Akakatti ketaaga protein nnyingi, amafuta, ne calcium okuyamba okukula kwako okwangu n’okuzimba amagumba amagumu. Emmere ey’amakatti amato (kitten food) eba egiyiziddwa okuba n’ebirimu bino ebyetaagisa okuyamba akakatti okukula obulungi. Katti omukulu (adult cat) ketaaga emmere ey’okukuuma obuzito bwako n’amaanyi gaako, n’okukakasa nti lifuna ebyetaagisa byonna.

Katti omukadde (senior cat) kalina ebyetaagisa eby’enjawulo. Ng’amakatti gakaddiwa, emibiri gyago giyinza obutakola bulungi ng’egyakabanga. Kiyinza okwetaaga emmere erimu protein entonotono okukuuma ensigo, naye nga ya mutindo gwa waggulu, oba emmere erimu ebirungo eby’okuyamba amagumba n’amagumba agafuga (joints). Okusalawo emmere ey’amakatti amakadde kuyinza okwetaaga amagezi okuva eri omusawo w’ebisolo okukakasa nti katti lyo lifuna ebyetaagisa byonna okusinziira ku mbeera y’obulamu bwalyo.

Okusalawo Ebyokulya Ebituufu eri Katti Wo

Okusalawo emmere y’amakatti etuufu kiyinza okuba ekizibu olw’engeri gye waliwo emmere nnyingi ku katale. Okusalawo emmere ey’omulembe ekola obulungi, soma obulungi ku birimu ebyawandiikibwa ku paketi y’emmere. Londa emmere erimu protein ennyingi okuva mu nyama ennungi, era nga erimu amafuta agatuufu. Weewale emmere erimu ebirungo ebya bulijjo eby’okuyuziyuza oba ebirungo ebitakola bulungi ku bulamu bw’ekatti.

Okuggyako ebyokulya ebya bulijjo, oyinza okufunira katti wo ebyokulya eby’ekyusa oba eby’obulungi (treats) naye nga tebisingako 10% ku byokulya byalyo ebya bulijjo. Kikulu nnyo okukakasa nti katti wo lifuna emmere etuufu ku bungi obutuufu, kubanga okuliisa obungi obw’ennyama kiyinza okuvaako okwepanga obuzito obungi, ekizibu ekisinga okutawaanya amakatti mangi. Buli kaseera funa amagezi okuva eri omusawo w’ebisolo ku byokulya ebituufu n’obungi bw’emmere katti wo gyetaaga, okusinziira ku myaka, obuzito, n’obulamu bwalyo obutwalira awamu.

Okulabirira amakatti obulungi kwetaaga okutegeera ebyetaagisa byago mu byokulya n’okubawa emmere etuufu ku buli kaseera. Okusalawo emmere erimu protein ennyingi, amafuta agatuufu, vitamin, ne mineraali, n’okukakasa nti katti lifuna amazzi agatuufu, kuyamba nnyo okukuuma obulamu bwalyo obutwalira awamu. Ng’oliisa katti wo obulungi, okakasa nti likula bulungi, liba n’amaanyi, era nga liba n’obulamu obulungi mu bulamu bwalyo bwonna.